Vàng trắng là lựa chọn quen thuộc cho nhẫn cưới, nhẫn đính đá và nhiều kiểu trang sức hiện đại. Tên gọi dễ gây nhầm lẫn: vàng vốn có màu vàng, vậy sao lại có vàng trắng? Bài này giải thích vàng trắng được tạo ra thế nào, thành phần hợp kim gồm những gì và lớp mạ rhodium có vai trò ra sao. Bài chỉ cung cấp thông tin, không khuyên mua hay không mua.
Vàng trắng là gì
Vàng trắng không phải một nguyên tố riêng. Đó là hợp kim của vàng với một hoặc vài kim loại có màu trắng hoặc xám nhạt. Khi pha đủ kim loại trắng, màu vàng của hợp kim nhạt đi và cho ra sắc trắng ánh bạc hoặc hơi ngả vàng nhạt.
Vì chứa kim loại pha, vàng trắng thuộc nhóm vàng tây. Bạn có thể xem thêm ở bài vàng tây là gì và trang giới thiệu vàng trắng.
Thành phần hợp kim
Các kim loại thường được dùng để tạo màu trắng gồm:
- Palladium: kim loại quý màu trắng xám. Hợp kim với palladium thường có sắc trắng tự nhiên hơn, nhưng chi phí cao hơn.
- Bạc: góp phần làm trắng, thường kết hợp với kim loại khác.
- Niken: từng được dùng nhiều để làm trắng và tăng độ cứng. Niken có thể gây kích ứng ở một số người da nhạy cảm, nên có nơi chọn công thức không chứa niken.
- Kẽm, đồng và một số kim loại khác: dùng với lượng nhỏ để điều chỉnh độ cứng, độ dẻo và màu.
Công thức chính xác khác nhau tùy nhà sản xuất. Vì vậy hai món vàng trắng cùng tuổi vàng vẫn có thể khác nhau về màu và độ cứng.
Tuổi vàng của vàng trắng
Vàng trắng thường làm ở các mức vàng tây như 18K, 14K, 10K.
| Tuổi vàng | Hàm lượng vàng |
|---|---|
| 18K | 75% |
| 14K | 58,3% |
| 10K | 41,7% |
Phần còn lại là kim loại pha. Hàm lượng vàng trong vàng trắng tính theo cùng cách như vàng vàng cùng mức K. Nghĩa là nhẫn vàng trắng 18K và nhẫn vàng vàng 18K đều chứa 75% vàng. Khác biệt chỉ nằm ở loại kim loại pha. Bạn có thể xem thêm bài tuổi vàng là gì.
Ngoài ra, các trang về vàng 18K và vàng 14K cũng liên quan đến nhóm này.
Lớp mạ rhodium
Rhodium là gì
Rhodium là một kim loại quý màu trắng sáng, rất cứng và chống xỉn tốt. Nó thuộc nhóm bạch kim và hiếm hơn nhiều so với vàng, nên chỉ dùng một lớp rất mỏng để mạ.
Vì sao cần mạ
Hợp kim vàng trắng thường có sắc hơi ngả vàng nhạt hoặc xám ấm, không trắng sáng như bạc hay bạch kim. Nhà chế tác thường phủ một lớp rhodium mỏng bên ngoài để:
- Tạo màu trắng sáng, bóng, đồng đều.
- Tăng độ cứng bề mặt, giảm trầy xước nhẹ.
- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp giữa da và hợp kim bên trong, ở mức nhất định.
Lớp mạ không vĩnh viễn
Lớp rhodium rất mỏng nên sẽ mòn dần theo thời gian do ma sát, tiếp xúc mồ hôi, hóa chất. Khi mòn, màu hợp kim bên dưới lộ ra, và món đồ có thể trông ngả vàng nhạt hoặc xám. Đây là hiện tượng bình thường chứ không phải dấu hiệu hàng giả. Muốn trắng sáng lại, có thể mạ lại, thường ở các tiệm kim hoàn.
Tốc độ mòn phụ thuộc vào cách đeo, độ dày lớp mạ và vị trí món đồ. Nhẫn đeo hằng ngày thường mòn nhanh hơn dây chuyền hay bông tai.
Vàng trắng không mạ
Một số sản phẩm không mạ rhodium và để nguyên màu hợp kim. Khi đó sắc trắng thường ấm hơn, có thể hơi ngả vàng nhạt hoặc xám. Có người thích nét mộc này. Có người thích sắc trắng sáng của lớp mạ. Đây là chuyện thẩm mỹ, không có đúng sai.
So sánh nhanh với các kim loại trắng khác
- Bạc: màu trắng tự nhiên, mềm hơn, dễ xỉn hơn, không phải vàng.
- Bạch kim: kim loại quý màu trắng tự nhiên, đặc và nặng, không phải hợp kim của vàng.
- Vàng trắng: có chứa vàng theo tuổi vàng ghi trên sản phẩm, màu trắng đến từ hợp kim và thường là lớp mạ.
Giá của từng loại do nhiều yếu tố quyết định, nên bài không so sánh giá.
Một số lưu ý khi hiểu thông tin sản phẩm
- Kiểm tra tuổi vàng và trọng lượng trên hóa đơn. Hàm lượng vàng quyết định giá trị vàng, không phải màu trắng.
- Hỏi sản phẩm có mạ rhodium hay không và chính sách mạ lại.
- Hỏi về thành phần hợp kim, đặc biệt nếu da bạn dễ kích ứng.
- Khi bán lại, thông thường chỉ phần vàng được tính theo hàm lượng. Hãy hỏi chính sách thu mua từng nơi. Bạn có thể đọc thêm chênh lệch mua bán vàng.
Phần chăm sóc và những điều cần xem khi mua được trình bày trong bài vàng trắng: chăm sóc, bảo quản và lưu ý khi mua.
Tóm tắt
Vàng trắng là hợp kim vàng với kim loại trắng, thường làm ở các mức 18K, 14K, 10K. Lớp mạ rhodium tạo màu trắng sáng nhưng mỏng và có thể mòn dần. Hiểu hai điều này giúp bạn đọc đúng thông tin về màu sắc và hàm lượng vàng.
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư. Giá vàng biến động; hãy tự tìm hiểu và cân nhắc trước khi giao dịch.